Przeskocz do treści

Przedmiot

Prawo rzymskie – rok akademicki 2018/2019

Student poznaje w trakcie wykładu i ćwiczeń sens praktyczny i konstrukcję dogmatyczną omawianych instytucji rzymskiego prawa prywatnego oraz podstawowe wiadomości na temat ich wpływu na rozwój prawa prywatnego w czasach nowożytnych. Nabywa podstawowe informacje na temat metody rozwijania prawa w antycznym Rzymie oraz wpływu tekstów rzymskich na budowanie nauki prawa w średniowiecznej i nowożytnej Europie. Wskazany zakres wiedzy o prawie rzymskim powinien ułatwić studentowi zrozumienie natury pojęć i instytucji współczesnego prawa prywatnego, wyrastających z tradycji prawa rzymskiego. Student zdobywa także umiejętność korzystania z tej tradycji prawnej jako kryterium porównywania różnych systemów prawa prywatnego oraz samodzielnej oceny ewolucji współczesnego prawa prywatnego i rozwoju europejskiego prawa prywatnego.

Formy i warunki zaliczenia egzaminu (obowiązywały w roku akademickim 2017/2018):

- egzamin pisemny:

trzy pytania otwarte (prawo spadkowe, prawo rzeczowe, prawo obligacyjne),

wyjaśnienie pojęcia z zakresu prawa procesowego,

analiza dwóch tekstów źródłowych, z uwzględnieniem wiedzy na temat prawa osobowego i rodzinnego oraz informacji o historii źródeł prawa rzymskiego i tradycji romanistycznej (osoby, które uzyskały ocenę bardzo dobrą z ćwiczeń z przedmiotu mają prawo wyboru jednego tekstu do analizy).

 

- egzamin ustny (dla osób, które uzyskały ocenę celującą z ćwiczeń lub były laureatami lokalnego konkursu prawa rzymskiego – pierwsze trzy miejsca).

 

Laureaci ogólnopolskiego konkursu prawa rzymskiego uzyskują zwolnienie z egzaminu.

 

Forma i warunki zaliczania ćwiczeń:

W trakcie ćwiczeń studenci analizują teksty źródłowe, wybrane przede wszystkim spośród tekstów zawartych w zbiorze: Wojciech Dajczak, Tomasz Giaro, Franciszek Longchamps de Bérier, Warsztaty prawnicze. Prawo rzymskie, Bielsko Biała 2013 (2. wydanie) - w działach prawo spadkowe, prawo rzeczowe, zobowiązania (teksty oraz tłumaczenia poprawione, udostępniane są przez osoby prowadzące zajęcia). Metoda analizowania tekstów źródłowych uwzględnia wymogi egzaminacyjne z przedmiotu „Prawo rzymskie”.

 

Zaliczenie uzyskiwane jest na stopień. Podstawą do jego uzyskania jest:

-  sześć krótkich prac kontrolnych pisemnych (z materiału zadanego na kolejne zajęcia) - bez możliwości poprawy,

- trzy krótkie prace kontrolne, dotyczące znajomości treści lektur dodatkowych - bez możliwości poprawy (listy lektur dodatkowych podają prowadzący zajęcia),

- sprawdzian końcowy - po zakończeniu cyklu ćwiczeń, obejmujący analizę trzech tekstów źródłowych, dotyczących prawa spadkowego, prawa rzeczowego oraz prawa zobowiązań (według zasad obowiązujących podczas egzaminu pisemnego) - konieczne jest uzyskanie oceny pozytywnej,

- aktywność w trakcie zajęć, wykazanie się umiejętnością analizy tekstów źródłowych i wiedzą teoretyczną.

 

Osoby pragnące uzyskać ocenę bardzo dobrą lub celującą zobowiązane są do wykazania się minimum średnią 4.0 ocen z drobnych prac kontrolnych oraz przedstawiają pracę semestralną, dotyczącą wybranej instytucji prawa rzymskiego majątkowego (minimum 10 stron wydruku komputerowego z bibliografią oraz przypisami), przygotowaną pod kierunkiem i ocenianą przez osobę prowadzącą zajęcia.

 

Edycje ważniejszych źródeł w języku polskim:
Digesta Iustiniani. Digesta justyniańskie. Tekst i przekład, (ed.) T. Palmirski [et al.], wyd. I,
t. I (ks. 1-4) i II (ks. 5–11), Kraków 2013, tomy III (ks. 12–19) i IV (ks. 20–27), Kraków 2014, t. V.1-2 (ks. 28-36), Kraków 2015; t. VI.1-2 (ks. 37-44), Kraków 2016; t. VII.1-2 (ks. 45-50), Kraków 2017
Gaius, Instytucje. (eds.) C. Kunderewicz, J. Rezler. Warszawa 1982
'Gai Institutiones'. Instytucje Gaiusa. Tekst i przekład¸(ed.) W. Rozwadowski, Poznań 2003
Instytucje Justyniana, (ed.) C. Kunderewicz, Warszawa 1986
Ulpiani liber singularis regularum, (eds.) A. Dębiński, K. Burczak, Lublin 2016
Zbiór prawa mojżeszowego i rzymskiego, (ed.) A. Dębiński, Lublin 2011

Teksty w wersji oryginalnej oraz tłumaczenia na języki nowożytne dostępne na stronie Roman Law Library  http://droitromain.upmf-grenoble.fr/

 

Wykaz literatury podstawowej:

Dajczak, W., Giaro, T., Longchamps de Bérier, F., Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego, Warszawa 2014 (2. wydanie)
Kuryłowicz, M., Wiliński, A., Rzymskie prawo prywatne. Zarys wykładu, Warszawa 2016 (6. wydanie)
Dajczak, W., Giaro, T., Longchamps de Bérier, F., Warsztaty prawnicze. Prawo Rzymskie, Bielsko Biała 2013 (2. wydanie);
Kolańczyk, K., Prawo rzymskie, Warszawa 2007 (5. wydanie);
Wołodkiewicz, W., Zabłocka, M., Prawo rzymskie. Instytucje, Warszawa 2014 (6. wydanie);
Rozwadowski, W., Prawo rzymskie. Zarys wykładu z wyborem źródeł, Poznań 1992

Wykaz literatury uzupełniającej (podstawowej):
Kupiszewski, H., Prawo rzymskie a współczesność, Bielsko Biała 2013 (2. wydanie);
Kuryłowicz, M., Prawo rzymskie. Historia, tradycja, współczesność, Lublin 2003

Słowniki:
Sondel, J., Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, Kraków 2006

Berger, A., Encyclopedic Dictionary of Roman Law, Philadelphia 1953 https://archive.org/details/bub_gb_oR0LAAAAIAAJ

Litewski, W., Słownik encyklopedyczny prawa rzymskiego, Kraków 1998
Wołodkiewicz, W. (red.), Prawo rzymskie. Słownik encyklopedyczny, Warszawa 1986

 

Wykaz prac dla chętnych:

Prace ogólne:
Alföldy, G., Historia społeczna starożytnego Rzymu, [tłum.] A. Gierlińska, Poznań 1998
Bojarski, W., Dajczak, W, Sokala, A., Verba iuris. Reguły i kazusy prawa rzymskiego, Toruń 2007
Giardina A., (red), Człowiek Rzymu, tłum. P. Bravo, Warszawa 1997
Guarino, A., Diritto privato romano, Napoli 2001 (12. wydanie)
Reszczyński, J., „Wstęp”, w: Digesta Iustiniani. Digesta Justyniańskie. Wstęp i przekład, Pod redakcją T. Palmirskiego (…), t. I., Kraków 2013, s. 9-53
Stein, P., Roman Law in European History, Cambridge 1999
Schulze, R., De Europäische Rechts- und Verfassungsgeschichte – zu den gemeinsamen Grundlagen europäischer Rechtskultur, Budapest 2005, ss. 16 http://majt.elte.hu/Tanszekek/Majt/TanszekiKiadvanyok/doc/RV05.pdf
Historia życia prywatnego. t. I.: Od Cesarstwa Rzymskiego do roku tysięcznego, pod. red. P. Veyne’a, tłumaczenie K. Arnstowicz, M. Roztworowska, red. naukowa przekładu A. Łoś, Wrocław-Warszawa-Kraków 1998
Kosiński, R., Twardowska, K. (red.), Świat rzymski w V wieku, Kraków 2010, zwłaszcza ss. 209-328
Talamanca, M. (ed.), Lineamenti di storia del diritto romano, Torino 1989
Waelkens, L., Amne adverso. Roman Legal Heritage in European Culture, Leuven 2015
Zimmermann, R., The Law of Obligations. Roman Foundations of the Civilian Tradition, Oxford 1996
Zimmermann, R., Roman Law and European Culture, New Zealand Law Review 341 (2007), s. 341-372 http://www.direitocontemporaneo.com/wp-content/uploads/2014/02/Roman-Law-and-European-Culture.pdf

Inne:
Dajczak, W.:
- Dwa przykłady wykorzystania prawa rzymskiego we współczesnej praktyce prawnej, Palestra 11-12 (1996), s. 39-41 (zob. http://bibliografie.wpia.uw.edu.pl/bprp/)
- Problem „ponadczasowości“ zasad prawa rzymskiego. Uwagi w dyskusji o „nowej europejskiej kulturze prawnej”, Zeszyty Prawnicze UKSW 5.2 (2005), s. 7–22 (zob. http://bibliografie.wpia.uw.edu.pl/bprp/)
Sprengler, H.-D., „Römisches Recht und europäische Rechtskultur” w: G. Buchstab, (Hrsg.), Die kulturelle Eigenart Europas, Freiburg i. Brsg. 2010, s. 43-68 http://www.kas.de/upload/dokumente/verlagspublikationen/Kulturelle_Eigenart/kulturelle_eigenart_spengler.pdf
Wieacker, F.,The Importance of Roman Law for Western Civilization and Western Legal Thought, 4 B.C. Int'l & Comp. L. Rev. 257 (1981), http://lawdigitalcommons.bc.edu/iclr/vol4/iss2/2
Wołodkiewicz, W., 'Ius et lex' w rzymskiej tradycji prawnej, Ius et lex 1 (2002), s. 51-61
http://www.iusetlex.pl/pdf/magazyn/w_rzymskiej.pdf
Wołodkiewicz, W., Europa i prawo rzymskie. Szkice z historii europejskiej kultury prawnej, Warszawa 2009 IBUK libra (dostępna za pośrednictwem serwera Biblioteki Głównej UG)

 

Strony internetowe – źródła, literatura i bibliografie:
https://droitromain.univ-grenoble-alpes.fr/
http://iuscivile.com/
http://www.ucl.ac.uk/history2/volterra/resource.htm

Prace autorów polskich:
http://bibliografie.wpia.uw.edu.pl/bprp/

Zob. też materialy-pomocnicze

materiały-pomocnicze prawo rzymskie pdf

 

Prawo rzymskie - wykłady w roku akademickim 2017/2018

Prawo rzymskie - przedmiot wykładu

Prawo rzymskie II

Prawo rzymskie II A

Prawo rzymskie proces

Prawo rzymskie osoby i rodzina I

Prawo rzymskie osoby i rodzina I A

Prawo rzymskie osoby i rodzina II

Prawo rzymskie osoby i rodzina II A

Prawo rzymskie osoby i rodzina III

Prawo rzymskie osoby i rodzina III A

Prawo spadkowe I

Prawo spadkowe I A

Prawo spadkowe II

Prawo spadkowe III

Prawo rzeczowe I

Prawo rzeczowe II

Prawo zobowiązań I-III

 

Prawo rzymskie - ćwiczenia w roku akademickim 2017/2018

Prawo spadkowe

Prawo rzeczowe

Prawo obligacyjne